तत्पुरूष समासाचे प्रकार - कर्मधारय समास

'कर्मधारय समास' म्हणजे काय?

ज्या तत्पुरूष समासामधील दोन्ही पदे एकाच विभक्तीत म्हणजेच प्रथमा विभक्तीत असतात, त्या समासाला 'कर्मधारय समास' असे म्हणतात.

कर्मधारय समासाची काही वैशिष्ट्ये

कर्मधारय समास हा तत्पुरूष समासाचा एक प्रकार आहे.
या समासामधील दोन्ही पदे एकाच विभक्तीत म्हणजेच प्रथमा विभक्तीत असतात.
या समासातील दोन्ही पदांचा संबंध विशेषण आणि विशेष्य अशा स्वरूपाचा असतो.
या समासातील दोन्ही पदांचा संबंध कधीकधी उपमान आणि उपमेय अशा स्वरूपाचा देखील असतो.
या समासामध्ये कधी पूर्वपद विशेषण असते, तर कधी उत्तरपद विशेषण असते.

कर्मधारय समासाची काही उदाहरणे

कर्मधारय समासाची इतर काही उदाहरणे

सामासिक शब्द	विग्रह
महादेव	महान असा देव
नीलांबर	नील असे अंबर
रक्तचंदन	रक्तासारखे चंदन
महाराष्ट्र	महान असे राष्ट्र
तांबडीमाती	तांबडी असलेली माती
लालभडक	लाल असा भडक
पांढराशुभ्र	पांढरा असा शुभ्र
काळाकुट्ट	काळा असा कुट्ट
श्यामसुंदर	श्याम असा सुंदर
हिरवागार	हिरवा असा गार
घननील	निळा असा घन
पुरूषोत्तम	उत्तम असा पुरूष
रामदयाळ	दयाळू असा राम
सर्वोत्तम	सर्वांमधील उत्तम
विषयांतर	अन्य विषय
मातृमुखी	मातेसारखे मुख असणारा
रेशीमधागा	रेशमासारखा धागा
कमलनयन	कमळासारखे नयन
साखरपेरणी	साखरेसारखी पेरणी
चंद्रमुखी	चंद्रासारखे मुख असणारा
सुर्यमुखी	सूर्यासारखे मुख असणारा
पितृमुखी	पित्यासारखे मुख असणारा
पदकमल	कमळासारखे पाय
नरसिंह	सिंहासारखा नर
मुखचंद्र	चंद्रासारखे मुख
बोधामृत	बोधरूपी अमृत
कन्यारत्न	कन्या हेच रत्न
पुत्ररत्न	पुत्र हेच रत्न
विद्याधन	विद्या हेच धन
काव्यामृत	काव्यरूपी अमृत
ज्ञानामृत	ज्ञानरूपी अमृत