अव्यय म्हणजे काय?

'अव्यय' म्हणजे काय?

वाक्यात उपयोग करताना ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात बदल होत नाही, त्यांना 'अव्यय' असे म्हणतात.

अव्ययाची काही उदाहरणे

अव्ययाचे प्रकार

मराठी व्याकरणामध्ये अव्ययांचे पुढीलप्रमाणे एकूण 'चार' मुख्य प्रकार आहेत.

१. क्रियाविशेषण अव्यय

जो शब्द क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती सांगतो, त्या शब्दाला 'क्रियाविशेषण अव्यय' असे म्हणतात.

उदाहरणार्थ - वारंवार, खूप, दररोज, काल, सतत, सर्वत्र, खाली, जलद, सावकाश, एकदा, दोनदा, मोजके, काहीसा, का, ना, न इत्यादी.

क्रियाविशेषणाचे अव्ययाचे उपप्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत

• कालवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
• स्थलवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
• रीतिवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
• संख्यावाचक/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
• प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण अव्यय
• निषेधार्थक क्रियाविशेषण अव्यय

क्रियाविशेषण अव्ययाविषयी अधिक माहिती

२. शब्दयोगी अव्यय

नामाचा किंवा सर्वनामाचा इतर शब्दांशी असलेला संबंध दर्शविण्यासाठी त्याला जोडून वापरला जाणारा शब्द म्हणजे 'शब्दयोगी अव्यय' होय.

उदाहरणार्थ - साठी, मागे, समोर, खाली, मागे इत्यादी.

शब्दयोगी अव्ययाविषयी अधिक माहिती

३. उभयान्वयी अव्यय

दोन किंवा अधिक शब्द अथवा वाक्ये एकमेकांना जोडण्यासाठी जो शब्द वापरला जातो, त्याला 'उभयान्वयी अव्यय' असे म्हणतात.

उदाहरणार्थ - आणि, व, शिवाय, त्यामुळे, परंतु, अथवा इत्यादी.

उभयान्वयी अव्ययाचे उपप्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत

• प्रधानत्वसूचक उभयान्वयी अव्यय
• गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्यय

उभयान्वयी अव्ययाविषयी अधिक माहिती

४. केवलप्रयोगी अव्यय

एखादी भावना उत्स्फूर्तपणे व्यक्त करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दाला 'केवलप्रयोगी अव्यय' असे म्हणतात.

उदाहरणार्थ - वा, आहा, अरेरे, अगाई, अबब, बापरे, छान, अच्छा, छे, अरे, गप इत्यादी.

केवलप्रयोगी अव्ययाविषयी अधिक माहिती